Na het bericht over de invloed van de kijkrichting van gefotografeerde individuen, blijven we nog even bij het visuele aspect van een website: we geven u graag nog een extra tip mee over de meest rendabele zones van een webpagina. Omdat maar weinig webmasters voldoende tijd of budget kunnen spenderen aan allerhande usabilitytests, kunnen een aantal eenvoudige tools alvast heel wat nuttig inzicht bieden in het gedrag van de bezoekers en de functionaliteit en gebruiksvriendelijkheid van een website.
Een voorbeeld van zo’n handig instrument is een heatmap: een grafische voorstelling van de gebieden waar bezoekers (onbewust) eerst naar kijken, het langste naar blijven kijken of het vaakst op klikken. De resultaten van eyetracking onderzoek leveren daaromtrent nuttige informatie op.

Welke soorten heatmaps bestaan er?

Attention heatmap

computer gegenereerde heatmapEen attention heatmap geeft door middel van kleurverloop en -intensiteit aan waar de meeste bezoekers eerst naar kijken. Op basis van een algoritme wordt voorspeld waarheen een persoon zou kijken. De minst bezochte zones zijn blauw; de populairste gebieden zijn rood en hoe intenser de kleur, hoe meer aandacht het gebied geniet. Door middel van de kleurschakeringen wordt een te verwachten aandachtspatroon van de bezoekers geschetst.

Eye-tracking heatmap

eye tracking personEen eye-tracking heatmap visualiseert waarheen een bezoeker op de website kijkt. Omdat er voor deze methode een testpubliek nodig is waarvan de pupillen getraceerd worden, is deze tool de meest kostelijke, maar tegelijk ook de meest betrouwbare werkwijze om te weten te komen waarheen bezoekers spontaan kijken. Nadeel van deze situatie is dat de testpersonen weten dat ze geobserveerd worden en dus mogelijks niet meer natuurlijk reageren. Met kleurverloop wordt een aannemelijk kijkpatroon van de bezoekers in beeld gebracht.

Clickbased heatmap

mouse trackingBij een clickbased heatmap wordt onopgemerkt geregistreerd op welke plaatsen de bezoekers het meeste klikken. Voordeel van deze methode is dat de bezoekers zich niet in een testomgeving bevinden en dus spontaner reageren. Aan de hand van kleuren wordt informatie gegenereerd over het vermoedelijk klikpatroon van de bezoekers.

Wat leren heatmaps ons?

heatmapHet merendeel levert een quasi identiek resultaat op: een Gouden Zoek Driehoek. Het menselijk oog bekijkt een webpagina volgens een F-patroon: de zones aan de linkerkant en bovenaan genieten de meeste aandacht, met een concentratiepunt in de linkerbovenhoek. (bekijk ook zeker eens het onderzoek van Jacob Nielsen uit 2006)

Het is dus geen toeval dat advertenties (Google Adwords) aan de rechterkant van zoekresultaten vaak onbewust genegeerd worden. Ze bevinden zich namelijk in een soort van ‘blind spot’ van de bezoekers. Buiten de enkele advertenties bovenaan, blijven de meeste (dure!) SEA-reclames aan de rechterkant zo goed als onopgemerkt. Bovendien is de perceptie van mensen dikwijls volledig anders bij betalende ads.

Andere algemene resultaten zijn dat foto’s en filmpjes altijd goed scoren en dat contrastzones, zoals lichte plekken op een donkere achtergrond of donkere tekst op een witte achtergrond, veel aandacht trekken.

Conclusies trekken

Online zijn verschillende (zowel gratis als betalende) tools te vinden die behoorlijk accurate heatmaps genereren. Maar mag je dan zomaar conclusies trekken uit visuele prognoses? Hoewel heatmaps slechts een vermoedelijk patroon schetsen en dus qua nauwkeurigheid niet volledig zijn, kan het resultaat wel een handige richtlijn zijn bij het optimaliseren van de lay-out van een webpagina. Een combinatie van de drie soorten heatmaps levert uiteraard meer betrouwbare resultaten, waaruit gemakkelijker besluiten getrokken kunnen worden. Gebruik een heatmap dus niet als enige tool om voorspellingen te maken over het kijk- en klikgedrag op uw website, maar hou wel alvast rekening met algemene bevindingen als de Gouden zone en het succes van contrast. Alweer een weetje om te noteren!